Kategori: Makaleler

Revak Ne Demek Osmanlıca? Kültürel Görelilik ve Kimlik Üzerine Bir Antropolojik İnceleme Farklı kültürlerin zengin dokusunu keşfetmek, insanın geçmişe ve bugüne bakışını derinleştirir. Her kültür, kendine özgü değerler, ritüeller, semboller ve yapılarla şekillenir. Ve bu çeşitlilik, bizim bakış açılarımızı sorgulamamıza, empati kurmamıza ve kimliğimizin evrimini anlamamıza olanak tanır. Bugün, Osmanlı İmparatorluğu’nun kültürel miraslarından birini, “revak” kavramını inceleyeceğiz. Sadece bir mimari terim olarak değil, aynı zamanda toplumsal yapılar ve kimlik üzerindeki etkileriyle ele alacağız. Revak, toplumsal ve kültürel yapıları yansıtan bir öge olarak, insanlık tarihindeki çok katmanlı ilişkileri anlamamıza yardımcı olabilir. Revak: Bir Mimari Terimden Öte Kelime olarak “revak,” Osmanlıca’da açık…

Kaliks Nedir Botanik? Ekonomik Bir Perspektif Hayat, kaynakların sınırlı olduğu ve bu kaynakların ne şekilde kullanılacağına dair sürekli seçimler yapmamız gerektiği bir oyun gibidir. Bu seçimler, sadece bireysel yaşamlarımızı değil, toplumsal yapıları, piyasaları ve hatta devlet politikalarını da şekillendirir. Ekonomi, bu anlamda, kıtlıkla yüzleşen insanın kararlarını ve bu kararların sonuçlarını anlamaya çalışır. Kaynakların ne şekilde dağıtılacağı, tüketileceği ya da üretileceği soruları her an gündemde olur. Peki, botanik bir terim olan kaliks ile ekonomi arasındaki bağlantıyı nasıl kurabiliriz? Botanikte, kaliks bitkinin çiçeklerini çevreleyen yapraklara verilen isimdir. Ekonomik perspektiften bakıldığında, kaliks’i bir tür koruyucu yapı, çiçeklerin sağlıklı bir şekilde büyümesini ve çevresel…

Adeviye: Kur’an’da Geçiyor mu? Psikolojik Bir Bakış İnsan zihni, bazen bir kelimenin arkasında derin bir anlam bulur, bazen de görünürdeki anlamın ötesinde başka bir gerçekliği keşfeder. “Adeviye” kelimesi, bazen de olduğu gibi, her bireyde farklı bir anlam taşır. Kur’an’da geçip geçmediği sorusu, birçok kişi için yalnızca dilsel bir inceleme gibi görünebilir, ancak bu soruya psikolojik bir mercekten bakıldığında, insanın arayışlarının, duygularının ve zihinsel süreçlerinin bir yansıması haline gelir. Bu yazıda, Adeviye’nin Kur’an’da yer alıp almadığını psikolojik bir açıdan ele alırken, aynı zamanda insanların dini ve kültürel metinlerle olan etkileşimlerini inceleyeceğiz. Duygusal zekâ, bilişsel süreçler ve sosyal etkileşimler üzerinden, insanın arayışını…

İlkçağ, Orta Çağ, Yeni Çağ ve Yakınçağ: Zamanın Yolu ve İnsanlık Tarihindeki Ritüellerin İzinde Bir antropolog olarak insan toplumlarının kültürel çeşitliliği ve zamanla şekillenen kimlik yapıları beni her zaman büyülemiştir. İnsanlar farklı ritüellerle, sembollerle ve topluluk yapılarıyla dünyalarını anlamlandırmış, bu süreçler zamanla kendi tarihsel çağlarını yaratmıştır. Peki, bu çağlar nasıl başlar ve biter? İlkçağ, Orta Çağ, Yeni Çağ ve Yakınçağ gibi kavramlar, yalnızca birer kronolojik sıralama değil, aynı zamanda bir toplumun düşünsel ve kültürel evriminin sembolleridir. Bu yazıda, bu çağları antropolojik bir perspektifle inceleyecek, ritüellerin, sembollerin ve topluluk yapılarının bu çağların nasıl şekillendiği üzerindeki etkilerini keşfedeceğiz. İlkçağ: Doğanın Ritüelleri ve…

Çaşır Mantarı Nerede Yetişir? Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyasi İnceleme Sosyolojik ve siyasal düzlemde her şey bir ekosistem gibi işler: belirli bir yapı içinde varlıkların birbirleriyle ilişkileri, bu yapının nasıl işlediğine dair geniş bir anlam yelpazesi sunar. Toplumlar da, bu ekosistemlerin birer parçasıdır. Ancak güç dinamikleri ve toplumsal düzenin şekillendiği ortamda bazı unsurlar beklenmedik şekillerde ortaya çıkabilir. Mesela, “çaşır mantarı” gibi yerel bir bitkinin geliştiği çevre ile siyasal düzenin ya da ideolojilerin kesişim noktalarını düşündüğümüzde, iktidar ilişkilerinin nasıl şekillendiğini sorgulamak kaçınılmaz hale gelir. “Çaşır mantarı nerede yetişir?” sorusu, ilk bakışta gündelik bir soruya benziyor olabilir. Fakat bu…

Yazlık Cam Suyu Nedir? Yazlık cam suyu, araçların ön ve arka camlarını temizlemek için kullanılan, sıcak mevsimlere özgü formülasyona sahip sıvıdır. Temel amacı; toz, kir, böcek kalıntıları, polen, reçine ve yol kiri gibi yazın yaygın olan dış etkenleri camdan uzaklaştırarak sürücüye net ve berrak bir görüş sağlamaktır. Sadece “su” değil — su bazlı, deterjan ve yüzey aktif madde içeren özel bir karışımdır. ([Ayakum][1]) Neden “Yazlık”? – Mevsimsel Farklılık Çünkü yazlık cam suyu, sıcak ve ılık hava şartlarına göre formüle edilmiştir; antifriz gibi donmaya karşı koruyucu kimyasallar içermez (ya da çok az içerir). Bu sayede kışlık kar/ buz / donla mücadele…

Sayaç Değişim Bedeli Nedir? Geleceğe Dair Vizyoner Bir Bakış Her gün daha hızlı bir şekilde değişen bir dünyada yaşıyoruz. Teknolojinin yaşamımıza etkisi her geçen gün artarken, küçük gibi görünen bazı değişiklikler bile büyük dönüşümlere yol açabiliyor. Birçok kişinin “Sayaç değişim bedeli nedir?” sorusunu sormadığı, yalnızca faturaları öderken fark ettiği bu durum, aslında gelecekte hayatımızı nasıl etkileyebilir? Benim gibi teknolojiye meraklı ve geleceği düşünmeyi seven biri için, bu sorunun cevabı hem umut verici hem de biraz kaygı verici olabilir. “Ya böyle olursa?” diye sürekli düşünmek, günlük yaşamda karşımıza çıkan en küçük detaylarda bile büyük değişimlere nasıl hazırlıklı olabileceğimizi tartışmak bir gereklilik…

No 26 12 Yaş İçin Uygun Mu? Duygusal ve Fiziksel Çatışmaların İçsel Hesaplaşması İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım, arkadaşlarım arasında genelde esprili, sürekli güldüren biri olarak tanınırım. Ama işin asıl gerçeği şu: İçten içe her şeyin üstüne çok fazla düşünüyorum. Bir şekilde o düşündüklerim de yazıya dökülüyor. Örneğin, geçenlerde arkadaşım No 26 adlı parfümü almış ve “Bunu 12 yaşındaki çocuklar için uygun buluyor musun?” diye bana soruyordu. O an aklımdan şöyle bir şey geçti: “Ne demek ‘uygun mu’? 12 yaşında çocuk parfüm mü kullanır? O yaşta ben, ‘Baba, bu kokusu ne kadar güzel?’ diye parfümü falan koklardım, parfümü kullanmak ne haddime?”…

Teyze İngilizce Nasıl Okunur? Kültürel Bir Perspektiften İnceleme Hepimizin bildiği o evrensel kelime: “Teyze.” Her dilde ve kültürde benzer ilişkileri ifade etmek için kullanılan kelimeler olsa da, bu kelimenin farklı toplumlarda ne şekilde algılandığı, nasıl kullanıldığı ve nasıl telaffuz edildiği, bir dilin ötesine geçer. Yani, aslında “teyze” kelimesi, kültürler arası çok daha derin anlamlar taşır. Her bir kelime, yaşadığımız toplumun, aile yapısının, ekonomik koşullarının ve kimlik anlayışlarının birer yansımasıdır. Gelin, “Teyze İngilizce nasıl okunur?” sorusuna antropolojik bir bakış açısıyla yaklaşalım. Kültürler arasında farklı anlamlar taşıyan kelimeler, bizlere insanların dünyayı nasıl inşa ettiğini ve birbirleriyle nasıl etkileşimde bulunduğunu anlamamıza yardımcı olabilir.…

Bileşke Vektör Ne İle Gösterilir? Günlük Hayattan Hikâyelerle Anlatım Vektörlerin Sihri ve Bileşke Vektörün Anlamı Ankara’nın sıcak yaz günlerinden birinde, bir arkadaşımın beni öğle yemeğine davet etmesiyle birlikte, veri ve matematiksel kavramlar arasında gidip gelmeye başladım. O sırada, “Bileşke vektör ne ile gösterilir?” sorusu kafamda beliriverdi. Vektörler, ekonomi ve veriyle uğraşırken karşımıza sıkça çıkan kavramlardır, ama çoğu insan bu terimi pek anlamaz. Yani, hepimiz bir noktaya gitmek için yön buluruz, ama bu yönün matematiksel bir karşılığı var mı? İşte bileşke vektör bu soruya yanıt verir. Bileşke vektör, iki veya daha fazla vektörün birleşimidir. Yani, birkaç farklı yönü ve büyüklüğü olan…